تعزيه در گذر تاريخ
تاريخ پيدايش تعزيه به صورت دقيق پيدا نيست. برخي با باور ايراني بودن اين نمايش آئيني، پاگيري آن را به ايران پيش از اسلام عن
وان کرده اند. برخي ديگر با استناد به گزارشهايي، پيدايش آن را مشخصاً از ايران بعد از اسلام و مستقيماً از ماجراي کربلا و شهادت امام حسين(ع) و يارانش مي دانند.اما شکل رسمي و آشکار اين سوگواري، به روايت ابن اثير، براي نخستين بار در زمان حکمراني آل بويه صورت گرفت. اين سوگواري به گونه اي بود که معزالدوله احمد ابن بويه در دهم محرم سال 352 هجري قمري در بغداد به مردم دستور داد که براي سوگواري، دکان هايشان را ببندند و بازارها را تعطيل کنند. نوحه بخوانند و جامه هاي سياه بپوشند. در دوران حکومت سلطان محمد خدابنده، شيعيان حداکثر استفاده را در انجام مراسم سوگواري و بزرگداشت خاندان پيامبر(ص) مي کردند. اما سوگواريها در اين فاصله تاريخي سبک مشخصي نداشت. بتدريج و به مرور زمان، عزاداريها براي حضرت اباعبدا... (ع)، شکل و شيوه مشخصي پيدا کرد. تعزيه اما در دوره ناصرالدين شاه به اوج خود رسيد و بسياري اين دوره را عصر طلايي تعزيه ناميده اند. تعزيه که پيش از آن در حياط کاروانسراها، بازارها و گاهي منازل شخصي اجرا مي شد، اينک در اماکن باز يا سربسته تکايا و حسينيه ها به اجرا درمي آمد. معروف ترين و مجلل ترين اين تکايا، تکيه دولت بود که در همين دوره به دستور ناصرالدين شاه و مباشرت دوست علي خان معيرالممالک در سال 1304 هجري قمري ساخته شد. در آغاز سلطنت ناصرالدين شاه، تعزيه در 300 مکان مشخص برپا مي شد.
تعزيه از درون سوگواريهاي مذهبي برآمده و خود نيز جزئي از سوگواري به شمار مي رود. اما بتدريج با پيمودن مسير تکاملي، انواع تعزيه ها به وجود آمد.
هر سال که به ماه های محرم و صفر نزدیک میشویم، گوئی دلم به لرزه می افتد که: