علاوه بر فرهنگ ايران زمين، كه در آن چهل عدد مشهوري است و تركيب‌هاي زيادي با اين عدد وجود دارد،در فرهنگ اسلامي‌نيز عدد چهل جايگاه ويژه‌اي دارد. به طوري كه در قرآن كريم چهار بار واژه اربعين به كار رفته است و در روايات نيز عدد چهل فراوان مطرح شده است و از برخي از روايات نيز استنباط مي‌شود كه چهل مبدا تحول است؛ مثل اينكه چهل روز غذاي حلال خوردن قلب را نوراني مي‌كند. تا چهل روز دعاي كسي كه لقمه حرام بخورد قبول نمي‌شود. اگر كسي چهل روز خالص براي خدا باشد، حكمت از قلبش به زبانش جاري مي‌شود و ... به همين ترتيب در فرهنگ عاشورايي، اربعين(چله) جايگاهي خاص دارد.

اربعين در فرهنگ عاشورايي چه جايگاهي دارد؟
در ميان آموزه‌هاي ديني، عزاداري بر سالار شهيدان و اقامه ماتم و سوگواري بر آن حضرت، از جايگاهي بلند برخوردار است. اهميت اين امر را مي‌توان در سخن بزرگان پي گرفت تا آنجا كه امام خميني(ره) فرمودند: گريه بر سيدالشهداست كه اسلام را زنده نگه داشته است.
اصلا خاستگاه اربعين كجاست و آيا قبل از اينكه اربعين امام حسين(ع) مطرح باشد، چنين مراسمي‌برگزار مي‌شده است؟
اربعين در فرهنگ ديني و تاريخ پيامبران نيز وجود داشته كه از آن جمله است گريه كردن آسمان در مدت چهل روز بر حضرت يحيي بن زكريا، اما در تاريخ از نخستين اربعين پيش از شهادت امام حسين(ع) اطلاعي در دست نيست. در تاريخ و سيره نبوي هم در اين باره نمونه اي سراغ نداريم. حتي بر شخص پيامبر(ص)، حضرت زهرا(س)، امام علي(ع) و يا امام حسن(ع) نيز اربعيني گزارش نشده است. از اين رو اربعين در فرهنگ عاشورا منزلت ويژه اي دارد.
با توجه به اين امر، اربعين حسيني از چه زماني شروع شده است؟
در اينجا دو بحث قابل طرح است؛ ‌نخست مستحب بودن زيارت اربعين و ديگري چرايي و مبدا زيارت امام حسين(ع) در روز اربعين است.
درباره استحباب زيارت اربعين بايد توضيح دهم كه بر اساس روايات و احاديث، امام صادق(ع) زيارت اربعين را به صفوان جمال آموزش داد و وي را به زيارت امام حسين(ع) در روز اربعين سفارش نمود. همچنين امام حسن عسكري(ع) در يكي از فرموده‌هاي خود، علايم و نشانه‌هاي مومن و شيعه را پنج چيز بيان فرمودند كه يكي از آن‌ها زيارت اربعين است.
در متون و منابع، چه وقايعي را براي چرايي مبدأ زيارت امام حسين(ع) در روز اربعين آورده‌اند؟
در منابع كهن دو واقعه را مبدأ زيارت امام حسين(ع) دانسته‌اند؛ اول اينكه اربعين روز بازگشت اسراي كربلا از شام به مدينه بود و ديگر اينكه اربعين روزي بود كه جابر بن عبدا... انصاري مزار امام حسين(ع) را زيارت كرد.